Po gimnazjum zawodówka? Niekoniecznie.

Zrealizowaliśmy pierwszą kompleksową analizę systemu szkolnictwa zawodowego na Mazowszu. Aż 95% badanych nie ocenia wysoko poziomu nauczania w szkołach zawodowych.

Niestety, zawodówki nie są dla gimnazjalistów atrakcyjne. Poważnym problemem w wyborze tego typu szkoły stają się jej ograniczenia, w tym głównie niemożność zdawania matury. Prezentujemy fragmenty obszernego raportu.

Badanie systemu szkolnictwa zawodowego, przeprowadzone w styczniu tego roku na zlecenie Mazowieckiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości, objęło zarówno uczniów stojących przed wyborem przyszłej drogi zawodowej, klasa III gimnazjum, jak i nauczycieli, rodziców oraz przedstawicieli środowisk związanych z tym typem kształcenia. Zdiagnozowane obszary badawcze:

Czynniki zewnętrzne decydujące o wyborze szkoły

Zdaniem uczniów na ich decyzję o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej wpływ mają przede wszystkim rozmowy z rodzicami, a także pomoc uzyskana od przedstawicieli poradni psychologiczno – pedagogicznych. Istotne znaczenie w podejmowaniu decyzji mają także informatory o szkołach ponadgimnazjalnych oraz możliwość zwiedzenia szkół. Liczą się także opinie cenionych nauczycieli oraz wybory i doświadczenia starszych kolegów. Z obserwacji nauczycieli i pedagogów wynika natomiast, że na wybory młodzieży wpływa w dużym stopniu także grupa rówieśnicza oraz „moda” na dany zawód.

Czynniki wewnętrzne decydujące o wyborze szkoły

Podejmując decyzję o wyborze szkoły wyższej młodzież bierze pod uwagę przede wszystkim czynniki takie jak: własne wyniki w nauce, ofertę szkoły ponadgimnazjalnej, atrakcyjność wybranego zawodu pod względem finansowym i prestiżu, możliwość wykonywania ciekawej pracy a także perspektywę otrzymania pracy po ukończeniu danej szkoły.

Z obserwacji pedagogów i nauczycieli wynika, że kwestie związane z możliwościami zawodowymi i perspektywy finansowe są dla gimnazjalistów drugorzędne podczas podejmowania decyzji o wyborze przyszłej szkoły. Według nauczycieli i pedagogów - na tym etapie - uczniowie podejmują decyzje edukacyjne, głównie biorąc pod uwagę swoje wyniki w nauce, zainteresowania a także kierując się wyborami znajomych.

Kluczowe informacje pomagające w wyborze

W czasie zastanawiania się nad wyborem szkoły ponadgimnazjalnej, uczniowie poszukują następujących informacji: kryteria przyjęcia do szkół; oferta edukacyjna szkół; możliwość uzyskania pracy po ukończeniu danej szkoły;poziom nauczania i opinia o szkole: prestiż i renoma; lokalizacja szkoły; atmosfera panująca w szkole; wyposażenie szkoły w sprzęt i urządzenia dydaktyczne.

Najczęściej wybierane szkoły przez uczniów

Najczęściej wybieranymi szkołami są licea ogólnokształcące, na drugim miejscu zaś technika. Zasadnicze szkoły zawodowe i licea profilowane są wskazywane najrzadziej. Licea ogólnokształcące cieszą się taką samą popularnością zarówno w Warszawie jaki i poza nią. Młodzi mieszkańcy Warszawy rzadziej, niż ich koledzy z pozostałej części województwa decydują się jednak na zasadnicze szkoły zawodowe i licea profilowane. Częściej wybierają technika zawodowe.

Ilu obecnych gimnazjalistów wybierze w przyszłości szkołę zawodową?

Z przeprowadzonego badania wynika, że do szkoły zawodowej wybiera się jedynie 28% młodzieży, kolejne 18% traktuje szkołę zawodową jako opcję rezerwową. Należy tutaj wspomnieć o kwestii, która pojawiła się w trakcie badań fokusowych. Pojęcie "szkoła zawodowa" kojarzy się młodzieży w dużym stopniu z "zasadniczą szkołą zawodową". Pojawiło się przypuszczenie, że w świadomości młodzieży technika zawodowe mogą nie kojarzyć się z kategorią szkół zawodowych. Jest to jednak obserwacja wynikająca z badań jakościowych i należałoby zmierzyć w jaki sposób młodzież definiuje pojęcie "szkół zawodowych". Dla kształtowania nowego wizerunku szkół zawodowych jednoznaczność tej definicji w świadomości młodzieży i nie tylko jest kwestią kluczową.

Co mogłoby zachęcić gimnazjalistów do wyboru szkoły zawodowej jako kolejnego etapu kształcenia

Możliwość zdawania matury, a tym samym otwarta droga na studia; lepsze wyposażenie i sprzęt; poprawa poziomu nauczania; wzrost prestiżu szkół zawodowych; zwiększenie ilości praktyk zawodowych; nauka np. 2 zawodów, a nie tylko jednego.

Poważne wady kształcenia w szkołach zawodowych to zdaniem młodzieży

Brak dobrego wykształcenia i ograniczanie możliwości edukacyjnych, niski prestiż i poziom nauczania, zbytnia koncentracja na jednym, określonym zawodzie, brak gwarancji dobrego zatrudnienia i wysokich zarobków, niskie kwalifikacje zawodowe, opinia innych ludzi.

Ocena poziomu kształcenia przez szkoły zawodowe

5% uważa, że jest on wysoki, 28% - zadowalający, 37% - niski, 17% uważa, że poziom zależy od szkoły.

Kształcenie zawodowe ma jednak zdaniem młodzieży swoje zalety

Możliwość zdobycia konkretnego zawodu, "fachu" w stosunkowo krótkim okresie czasu i pozwalającego na usamodzielnienie się; szansa na uzyskanie wykształcenia, zwłaszcza dla osób, które mają trudności z nauką, a także możliwość dla osób, które muszą zarabiać, ale jednocześnie nie chcę rezygnować z edukacji.

Najatrakcyjniejsze, najczęściej wybierane zawody

Uczniowie, którzy zdecydowali się na szkoły zawodowe najczęściej wybierali następujące zawody: fryzjer, kucharz, mechanik samochodowy, kelnerka, kosmetyczka, pielęgniarka, elektryk, cukiernik, piekarz, stolarz, spawacz, murarz, blacharz samochodowy.

Powody, dla których młodzież decyduje się na wybór szkoły zawodowej to

Chęć zdobycia konkretnego zawodu w dość krótkim okresie czasu; możliwość zarobkowania i usamodzielnienia się; własne zainteresowania i chęć wykonywania zawodu, który się podoba; możliwość uzyskania wysokich zarobków; słabe oceny, które nie pozwalają na kontynuację nauki w liceum; namowy i wpływ kolegów i koleżanek, znajomych, którzy uczęszczają do określonych szkół; bliskość terytorialna wybranych szkół.

Przyszłościowe zawody zdaniem badanych to

Gimnazjaliści uznali, że są nimi: blacharz pojazdów samochodowych, elektryk, mechanik pojazdów samochodowych i fryzjer, malarz – tapicer, rzeźnik – wędliniarz, piekarz, cukiernik.

dodane przez: KB Pretendent

info@pretendent.eu